Một bức tường đá vôi hẹp chạy sát biển, rồi kéo dài thành một mũi đất mỏng nhô ra gần tám mươi cây số.
Dải núi hẹp và dốc
Khác với khối núi rộng ở phía nam, dải núi phía bắc rất hẹp: từ đỉnh xuống biển chỉ vài cây số.
Nó chạy gần như song song với bờ biển bắc và tạo thành một bức tường ngăn giữa biển và đồng bằng trung tâm.
Cấu tạo đá vôi
Đá vôi cứng tạo nên các vách dựng đứng, các đỉnh nhọn và hệ hang động ngầm.
Nước mưa thấm qua đá vôi thay vì chảy trên mặt, nên sườn núi khô dù lượng mưa không quá thấp.
Lâu đài trên đỉnh
Có vài pháo đài thời Trung cổ xây ngay trên các đỉnh cao, tận dụng địa hình làm tường thành tự nhiên.
Chúng kiểm soát các đèo dẫn từ bờ biển vào đồng bằng, và đó là lý do chúng được đặt ở đúng những vị trí đó.
Đèo nối hai bên
Chỉ có vài đèo cho phép vượt dải núi, và mọi tuyến đường từ bắc vào trung tâm đều phải đi qua chúng.
Điều này khiến vùng bờ biển bắc có cảm giác tách biệt, gần như là một dải đất riêng.
Dải đất hẹp ven biển
Giữa chân núi và biển là một dải đồng bằng hẹp với vườn cam, ô liu và các thị trấn nhỏ.
Vì bị núi chắn gió khô từ nội địa, dải này ẩm hơn và xanh hơn phần lớn đảo.
Mũi đất phía đông bắc
Từ điểm cuối dải núi, một bán đảo dài và hẹp kéo dài về phía đông bắc.
Đây là phần thưa dân nhất đảo, với đường một làn, làng nhỏ và những đoạn bờ biển gần như không có công trình.
Hang động trong đá vôi
Nước ngầm hoà tan đá vôi tạo ra các hang và hố sụt dọc theo dải núi.
Một số hang có suối ngầm và từng là nguồn nước cho các làng dưới chân núi trước khi có hệ thống cấp nước.
Chúng cũng là nơi trú của dơi, và một vài hang được bảo vệ vì lý do đó.
Bãi đẻ của rùa biển
Các bãi cát dọc bán đảo là nơi rùa biển lên đẻ vào mùa hè.
Một số bãi được bảo vệ với quy định về chiếu sáng và đi lại ban đêm, vì ánh đèn làm rùa con mất phương hướng.
Lừa hoang
Trên bán đảo có đàn lừa sống hoang, hậu duệ của lừa nuôi bị bỏ lại sau khi dân cư di chuyển.
Chúng nay là biểu tượng của vùng, dù với nông dân địa phương thì chúng là vấn đề vì phá hoa màu.
Bờ biển chưa bị xây
Phần lớn bờ biển của bán đảo vẫn còn nguyên, không có khách sạn lớn hay khu nghỉ dưỡng.
Lý do vừa là địa lý xa xôi, vừa là tình trạng pháp lý phức tạp của đất đai trong khu vực, và điều đó vô tình bảo vệ cảnh quan.
Nhìn thấy đất liền từ đảo
Vào những ngày trời trong, từ các đỉnh cao trên dải núi bắc có thể nhìn thấy đường bờ của lục địa phía bắc.
Khoảng cách đó ngắn hơn khoảng cách tới bất kỳ phần nào của châu Âu lục địa, và nó giải thích nhiều điều về lịch sử hòn đảo.
Hai thành phố cảng ở hai đầu
Dải bờ bắc có hai điểm quần cư chính, một ở giữa dải núi với cảng cổ hình móng ngựa và một ở phía đông.
Cả hai đều nằm ở chỗ dải núi lùi vào một chút, tạo không gian đủ rộng cho một thị trấn giữa núi và biển.
Ngoài hai điểm đó, phần lớn bờ bắc chỉ có làng nhỏ nằm rải rác.
Ô liu và cây có múi
Dải đất ven biển bắc trồng nhiều cam, chanh và ô liu, tận dụng độ ẩm cao hơn và đất phù sa từ núi trôi xuống.
Vào mùa hoa nở, cả vùng có mùi hoa cam rất rõ, và đó là dấu hiệu mùa mà người địa phương nhận ra ngay.
Gió và bờ biển bắc
Bờ biển bắc hứng gió từ hướng bắc nên sóng thường lớn hơn bờ nam vào mùa đông.
Vì vậy các cảng cá và bến thuyền ở phía bắc đều nằm trong các vịnh khuất hoặc sau đê chắn sóng.
Vào mùa hè thì ngược lại: bờ bắc lặng và mát hơn nhờ gió biển, còn đồng bằng trung tâm thì oi.
Điểm cực đông của đảo
Ở đầu mút bán đảo là một mũi đá nhô ra biển với một tu viện cổ và vài hòn đảo nhỏ ngoài khơi.
Từ đây, đường bờ biển của đảo kết thúc, và ở phía trước chỉ còn biển mở về hướng Tiểu Á.
Đi tới đó thế nào
Đường tới bán đảo dài và chậm, nên cần cả ngày cho một chuyến đi và về.
Không có nhiều dịch vụ dọc đường, nên nên đổ đầy xăng và mang theo nước trước khi rời thị trấn cuối cùng.
Hỏi đáp
Dải núi phía bắc rộng bao nhiêu?
Rất hẹp — từ đỉnh xuống biển chỉ vài cây số.
Vì sao sườn núi khô?
Vì đá vôi cho nước thấm xuống thay vì chảy trên mặt.
Bán đảo phía đông bắc có gì?
Vùng thưa dân nhất đảo với bãi rùa đẻ, lừa hoang và bờ biển chưa bị xây.
Vì sao bờ biển đó còn nguyên?
Vì xa xôi và vì tình trạng pháp lý phức tạp của đất đai trong khu vực.
