Đảo nhỏ, mũi đá và những gì ngoài khơi

Đảo chính gần như không có đảo vệ tinh. Vài hòn đá nhỏ ngoài khơi lại có vai trò lớn hơn kích thước của chúng.

Vì sao ít đảo nhỏ

Thềm lục địa quanh đảo hẹp và dốc, nên không có vùng nước nông rộng để hình thành quần đảo.

Những gì có chỉ là các mỏm đá gần bờ, phần lớn cách đất liền vài trăm mét tới vài cây số.

Đảo đá ở góc đông bắc

Ngoài mũi cực đông có một nhóm đảo đá nhỏ, không người ở và khó tiếp cận.

Chúng là nơi làm tổ quan trọng của chim biển, chính vì không có người và không có động vật săn mồi trên cạn.

Chim biển làm tổ trên đá

Một số loài hải âu và chim cắt chỉ làm tổ trên vách đá biệt lập, và các đảo đá này là sinh cảnh hiếm của chúng.

Việc đổ bộ lên các đảo đó bị hạn chế trong mùa sinh sản, vì chỉ một lần quấy rầy cũng có thể làm cả đàn bỏ tổ.

Mỏm đá ven bờ nam

Dọc bờ nam có vài mỏm đá tách rời gắn với truyền thuyết cổ đại và nay là điểm chụp ảnh nổi tiếng.

Chúng là phần còn lại của một mũi đất bị sóng ăn mòn, và quá trình đó vẫn tiếp diễn.

Đảo đá và khảo cổ dưới nước

Quanh các mũi đá có xác tàu đắm từ nhiều thời kỳ, vì đó chính là chỗ tàu thuyền hay mắc cạn.

Một số xác tàu cổ đã được khai quật và hiện vật nay nằm trong bảo tàng, trong đó có cả tàu buôn từ thời cổ đại còn khá nguyên vẹn.

Việc lặn ở các khu vực có di tích bị quản lý chặt, và lấy hiện vật lên là hành vi bị cấm.

Hải đăng

Có các hải đăng đặt ở những mũi nhô ra xa nhất, đánh dấu vị trí cho tàu bè đi qua.

Phần lớn nay tự động hoá, nhưng công trình và nhà canh cũ vẫn còn và một số đã thành điểm tham quan.

Vùng biển thuộc quyền

Vùng đặc quyền kinh tế của đảo rộng hơn nhiều lần diện tích đất liền của nó.

Ranh giới với các nước láng giềng đã được thoả thuận với một số bên và còn tranh chấp với bên khác, và đây là vấn đề chính trị nhạy cảm.

Các lô thăm dò

Vùng biển phía nam được chia thành các lô để thăm dò dầu khí, do các tập đoàn quốc tế thực hiện.

Một số lô đã phát hiện khí với trữ lượng thương mại, còn một số lô khoan ra kết quả không như kỳ vọng.

Vì sao khai thác chậm

Khí ở vùng nước sâu cần hạ tầng rất đắt, và phương án đưa khí vào bờ hay hoá lỏng để xuất đều đòi đầu tư lớn.

Ngoài ra còn yếu tố địa chính trị khu vực, nên tiến độ phụ thuộc vào cả kinh tế lẫn ngoại giao.

Cáp ngầm dưới biển

Đáy biển quanh đảo có cáp viễn thông và các dự án cáp điện nối đảo với lưới điện khu vực.

Với một hòn đảo tách biệt, những sợi cáp này là hạ tầng chiến lược: chúng chấm dứt tình trạng phải tự sản xuất toàn bộ điện năng và tự vận hành mọi kết nối dữ liệu.

Điện gió và điện mặt trời ngoài khơi

Ý tưởng đặt tua-bin gió ngoài khơi gặp trở ngại vì nước sâu ngay gần bờ khiến móng cố định không khả thi.

Các phương án nổi đang được nghiên cứu, nhưng chi phí hiện vẫn cao hơn nhiều so với điện mặt trời trên đất liền, thứ mà đảo có rất nhiều nắng để khai thác.

Đường bờ biển thay đổi theo thời gian

So sánh bản đồ cũ với ảnh vệ tinh hiện nay cho thấy đường bờ đã dịch chuyển ở nhiều đoạn.

Một số thay đổi do tự nhiên, số khác do đê chắn sóng và công trình làm dòng ven bờ đổi hướng, khiến cát bồi ở chỗ này và mất ở chỗ kia.

Ranh giới trên biển

Phân định vùng biển dựa trên các điểm cơ sở trên bờ và các quy tắc quốc tế về khoảng cách giữa các bờ đối diện.

Ở vùng biển hẹp với nhiều nước xung quanh, việc này phức tạp và đòi thoả thuận song phương từng cặp.

Rạn nhân tạo

Một số tàu cũ đã được làm sạch và đánh chìm có chủ đích để tạo rạn nhân tạo.

Chúng thu hút cá tập trung và phân tán áp lực của thợ lặn khỏi các rạn tự nhiên, và đó là mục đích chính chứ không chỉ phục vụ du lịch.

Hỏi đáp