Chi phí sống và những khoản dễ tính sai

Ăn uống và dịch vụ rẻ hơn Tây Âu, nhưng tiền điện và xe thì không. Biết khoản nào thuộc nhóm nào quyết định ngân sách.

Nhà ở là khoản lớn nhất

Tiền thuê hoặc trả góp mua nhà chiếm phần lớn chi tiêu, và nó chênh lệch mạnh theo thành phố.

Khu ven biển du lịch đắt hơn nhiều so với thị trấn nội địa hoặc làng, và chênh lệch có thể tới vài lần.

Tiền điện gây bất ngờ

Giá điện thuộc nhóm cao trong khối, và điều hoà chạy nhiều tháng mỗi năm.

Đây là khoản mà người mới tới đánh giá thấp nhất, và hoá đơn mùa hè có thể gấp đôi hoặc hơn so với mùa mát.

Nước

Nước không rẻ vì phần lớn tới từ khử mặn, vốn tốn nhiều điện để sản xuất.

Giá tính theo bậc thang, nên dùng nhiều thì đơn giá tăng, và tưới vườn là thứ đẩy hoá đơn lên nhanh nhất.

Ăn uống

Rau củ theo mùa và sản phẩm địa phương rẻ, còn hàng nhập khẩu thì đắt rõ rệt.

Ăn ngoài ở quán địa phương không tốn nhiều, nhưng nhà hàng ở khu du lịch có giá hoàn toàn khác.

Xe và nhiên liệu

Gần như bắt buộc phải có xe, nên chi phí mua, bảo hiểm, đăng kiểm và xăng là khoản cố định.

Giá xe thấp hơn nhiều nơi nhưng bảo hiểm và bảo dưỡng vẫn là khoản đều đặn, và với gia đình thì thường cần hai xe.

Internet và viễn thông

Cước internet cáp quang và di động ở mức hợp lý, với tốc độ tốt ở khu vực đô thị.

Ở làng vùng núi, tốc độ có thể thấp hơn nhiều, và đó là điều cần kiểm tra trước nếu làm việc từ xa.

Gói cước thường ràng buộc hai mươi bốn tháng, nên cân nhắc nếu chưa chắc ở lâu.

Y tế

Với người tham gia hệ thống toàn dân, chi phí khám chữa ở mức đồng chi trả thấp.

Bảo hiểm tư nhân cho người chưa đủ điều kiện là khoản đáng kể, và giá tăng nhanh theo tuổi.

Giáo dục

Trường công miễn phí, còn trường tư dạy bằng tiếng Anh có học phí ở mức cao.

Với gia đình có hai con học trường tư, đây thường là khoản lớn thứ hai sau tiền nhà.

Thuế

Thuế thu nhập cá nhân có mức khởi điểm miễn thuế khá cao và thuế suất doanh nghiệp thấp so với châu Âu.

Đây là một trong những lý do nhiều công ty và cá nhân chọn đặt cơ sở ở đây, và nó bù lại phần nào chi phí sinh hoạt.

Những khoản hay quên

Phí chung cư, đăng kiểm xe, bảo hiểm nhà, và phí ngân hàng đều nhỏ nhưng cộng lại không nhỏ.

Với người mua nhà còn có thuế chuyển nhượng, phí công chứng và phí luật sư, những khoản chỉ xuất hiện một lần nhưng khá lớn.

So với hồi hương

Nhiều người tính chi phí sống ở đây so với nước cũ mà quên tính phần thu nhập cũng khác.

Phép so hợp lý là so tỉ lệ chi trên thu, chứ không so con số tuyệt đối của từng khoản riêng lẻ.

Với người có thu nhập từ nước ngoài, chênh lệch tỉ giá và thuế quốc tế cũng cần đưa vào phép tính.

Bảo hiểm cần có

Bảo hiểm xe là bắt buộc, còn bảo hiểm nhà và bảo hiểm y tế tư nhân là tuỳ tình huống.

Với người thuê nhà, bảo hiểm tài sản bên trong không được chủ nhà lo, nên đó là khoản riêng nếu muốn.

Cách giảm hoá đơn điện

Bình nước nóng năng lượng mặt trời có ở rất nhiều nhà và nó cắt hẳn một phần đáng kể hoá đơn.

Cách nhiệt mái, dùng rèm chắn nắng và đặt điều hoà ở mức vừa phải tạo khác biệt lớn hơn người ta nghĩ.

Lắp tấm pin mặt trời trên mái là khoản đầu tư có thời gian hoàn vốn tương đối ngắn ở nơi nhiều nắng như đây.

Mùa và chi tiêu

Chi tiêu không đều trong năm: mùa hè tốn điện, mùa đông tốn sưởi ở vùng núi.

Giá thực phẩm cũng dao động theo mùa, và rau trái vụ đắt hơn hẳn so với đúng mùa.

So sánh thực tế

Nhìn chung chi phí sống thấp hơn Bắc và Tây Âu nhưng cao hơn phần lớn Đông và Nam Âu.

Sự chênh lệch không đều giữa các hạng mục, nên con số trung bình ít hữu ích hơn là tự lập bảng theo chính lối sống của mình.

Hỏi đáp