Phần cao nhất của đảo là một thế giới khác hẳn vùng ven biển: mát hơn, xanh hơn và vắng hơn nhiều.
Một khối núi chứ không phải một dãy
Khác với dải núi hẹp ở phía bắc, dãy phía nam là một khối núi rộng chiếm gần một phần ba diện tích đảo.
Từ đỉnh, địa hình toả ra mọi hướng thành các thung lũng sâu, và các làng nằm rải trên sườn.
Rừng thông trên cao
Từ độ cao nhất định trở lên, rừng thông thay thế cây bụi khô của vùng thấp.
Đây là vùng có mật độ cây cao nhất đảo, và nó tương phản mạnh với cảnh quan trơ trụi ở đồng bằng vào mùa hè.
Mát hơn hàng chục độ
Vào giữa hè, nhiệt độ trên núi thấp hơn ở đồng bằng rất nhiều, nên đây là nơi người dân lên tránh nóng.
Nhiều gia đình có nhà thứ hai ở làng núi, và các làng đông hẳn vào tháng nóng nhất.
Tuyết và trượt tuyết
Vào mùa đông, phần cao nhất có tuyết phủ đủ dày để mở các đường trượt.
Mùa trượt ngắn và phụ thuộc thời tiết từng năm, nhưng việc trượt tuyết buổi sáng rồi xuống biển buổi chiều là hoàn toàn khả thi.
Làng xây bằng đá
Các làng núi có nhà đá, mái ngói và đường hẹp bậc thang, bố trí bám theo đường đồng mức.
Nhiều làng đã mất dân vì người trẻ xuống thành phố, và một số nay sống nhờ du lịch cuối tuần.
Nhà thờ mái gỗ
Rải rác trên núi có những nhà thờ nhỏ với mái dốc lợp ngói gỗ để chống tuyết.
Bên trong nhiều nhà thờ còn giữ tranh tường có niên đại nhiều thế kỷ, và một nhóm trong số đó được công nhận là di sản.
Nghề thủ công truyền thống
Một số làng nổi tiếng với nghề riêng: ren, gốm, đồ bạc hoặc rượu ngọt truyền thống.
Các nghề này tồn tại được một phần nhờ du lịch, và một phần nhờ chương trình hỗ trợ giữ nghề của chính quyền.
Thung lũng và đường đèo
Đường lên núi đi theo thung lũng hẹp với nhiều khúc cua, và quãng đường thực tế dài hơn khoảng cách trên bản đồ rất nhiều.
Vào mùa đông, một số đoạn có thể đóng vì tuyết hoặc đá lở, và thông tin này được cập nhật theo ngày.
Xe cỡ nhỏ thuận tiện hơn nhiều so với xe lớn ở các làng, vì đường trong làng rất hẹp và chỗ quay đầu ít.
Nho trên sườn dốc
Nho được trồng trên các bậc thang ở độ cao, nơi chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn.
Điều kiện đó cho quả có độ axit cao hơn, và đó là lý do các vườn nho chất lượng nhất nằm trên núi chứ không ở đồng bằng.
Suối và đập
Phần lớn lượng mưa của đảo rơi trên vùng núi này, nên đây là nơi bắt nguồn của hầu hết dòng chảy.
Nhiều đập chứa nằm ở chân núi, và chúng giữ lại nước mùa đông để dùng cho cả năm.
Làng bỏ hoang
Có những làng núi gần như không còn ai ở quanh năm, chỉ có vài người già và nhà khoá kín.
Một số đang được hồi sinh bằng cách cải tạo nhà đá thành chỗ lưu trú, và mô hình này giữ lại được kiến trúc gốc thay vì để nó sập.
Thách thức là dịch vụ cơ bản: trường học và phòng khám đã đóng, nên gia đình trẻ khó quay về ở lâu dài.
Cháy rừng
Mùa hè khô và nóng khiến cháy rừng là rủi ro thường trực trên vùng núi.
Có các chòi canh, đường băng cản lửa và máy bay chữa cháy, và nhiều vụ cháy lớn đã để lại những mảng sườn núi trơ trong nhiều năm.
Rừng thông phục hồi được sau cháy nhưng cần hàng chục năm, nên phòng cháy quan trọng hơn nhiều so với trồng lại.
Nguồn nước từ núi
Các suối trên núi chảy mạnh vào mùa đông rồi cạn dần vào hè, và nhiều làng có vòi nước công cộng lấy từ mạch ngầm.
Đây là lý do các làng núi luôn được xây quanh một nguồn nước, và vị trí nguồn quyết định vị trí làng nhiều hơn là cảnh quan.
Cây cối theo độ cao
Đi từ chân núi lên đỉnh là đi qua nhiều vành đai thực vật khác nhau chỉ trong vài chục cây số.
Cây bụi khô ở dưới nhường chỗ cho sồi và thông, rồi tới loại thông chịu lạnh ở phần cao nhất.
Đường mòn đi bộ
Có mạng lưới đường mòn được đánh dấu, từ tuyến ngắn quanh đỉnh tới tuyến dài xuống thung lũng.
Mùa xuân và mùa thu là thời điểm tốt nhất, vì mùa hè vẫn nắng gắt vào giữa trưa còn mùa đông có thể đóng băng ở đoạn cao.
Hỏi đáp
Trên núi mát hơn bao nhiêu?
Vào giữa hè, nhiệt độ thấp hơn đồng bằng rất nhiều, nên đây là nơi tránh nóng.
Có trượt tuyết được không?
Có, vào mùa đông ở phần cao nhất, tuy mùa trượt ngắn và phụ thuộc thời tiết.
Vì sao nhà thờ có mái gỗ dốc?
Để chống tuyết tích tụ trong mùa đông.
Đi bộ đường mòn mùa nào tốt?
Mùa xuân và mùa thu; mùa hè nắng gắt còn mùa đông có thể đóng băng ở đoạn cao.
