Khí hậu Địa Trung Hải ở dạng cực đoan nhất

Mùa hè dài, nóng và tuyệt đối khô. Mùa đông ngắn, mát và có mưa. Giữa hai thứ đó gần như không có gì.

Hai mùa chứ không phải bốn

Trên thực tế chỉ có mùa khô nóng và mùa mưa mát, còn xuân và thu chỉ là vài tuần chuyển tiếp.

Sự chuyển đổi diễn ra khá nhanh: chỉ trong vài tuần, cảnh quan chuyển từ xanh sang vàng hoặc ngược lại.

Mùa hè kéo dài

Thời tiết nóng khô kéo dài từ khoảng tháng năm tới tháng mười, dài hơn nhiều so với phần lớn châu Âu.

Trong suốt thời gian đó, nhiều vùng không có một trận mưa nào, và bầu trời gần như không mây suốt hàng tháng.

Số giờ nắng rất cao

Số giờ nắng hằng năm ở đây thuộc nhóm cao nhất châu Âu.

Điều này là tài sản cho du lịch và cho điện mặt trời, đồng thời là áp lực cho nguồn nước và cho nông nghiệp.

Nhiệt độ mùa hè

Giữa hè, nhiệt độ ban ngày ở đồng bằng thường xuyên vượt ngưỡng ba mươi lăm độ và có những đợt cao hơn nhiều.

Ven biển dễ chịu hơn nhờ gió biển, còn vùng núi thì mát hơn hẳn do độ cao.

Mùa đông không lạnh nhưng ẩm

Mùa đông ở vùng thấp mát chứ không lạnh, hiếm khi có sương giá ở ven biển.

Nhà cửa nhiều nơi được thiết kế cho mùa hè hơn là mùa đông, nên những ngày mưa gió trong nhà có thể lạnh hơn cảm giác từ con số nhiệt độ.

Tuyết trên núi

Phần cao nhất của dãy núi phía nam có tuyết mỗi mùa đông, đôi khi dày tới mức mở được đường trượt.

Chênh lệch giữa bãi biển và đỉnh núi trong cùng một ngày mùa đông có thể lên tới hơn mười độ.

Bốn vùng khí hậu nhỏ

Trên một hòn đảo không lớn vẫn có bốn kiểu điều kiện rõ rệt: ven biển, đồng bằng trung tâm, sườn núi và đỉnh núi.

Chúng khác nhau về nhiệt độ, lượng mưa và cả về loại cây trồng được, và người dân chuyển giữa chúng theo mùa.

Vì sao khí hậu Địa Trung Hải hình thành

Vào mùa hè, một vùng áp cao cận nhiệt đới mở rộng lên phía bắc và chặn các hệ thống mưa lại.

Vào mùa đông, vùng áp cao đó lùi xuống, mở đường cho các đợt nhiễu động từ phía tây mang mưa vào.

Đây là cơ chế chung của cả lưu vực Địa Trung Hải, và đảo nằm ở rìa phía đông nơi hiệu ứng thể hiện mạnh nhất.

Gió theo mùa

Mùa hè thường có gió tây nam nhẹ, còn mùa đông thì gió mạnh hơn và đổi hướng theo từng đợt nhiễu động.

Những đợt gió mạnh mùa đông làm biển động và ảnh hưởng tới lịch phà và tàu thuyền nhỏ.

Độ ẩm và cảm giác nóng

Ven biển có độ ẩm cao hơn nên cảm giác oi hơn dù nhiệt kế thấp hơn đồng bằng.

Trong nội địa thì không khí rất khô, nên bóng râm cho cảm giác mát hơn nhiều so với vùng ven biển.

Mùa xuân rất ngắn

Vài tuần cuối đông đầu xuân là lúc cả đảo xanh và nở hoa, và đó là khoảng thời gian được nhiều người coi là đẹp nhất trong năm.

Nó qua nhanh: chỉ vài tuần sau, cỏ đã khô vàng và cảnh quan chuyển sang trạng thái mùa hè.

Mùa thu ngắn

Cái nóng thường kéo sang tận tháng mười, và mùa thu thật sự chỉ dài vài tuần trước khi mưa bắt đầu.

Đây là khoảng thời gian dễ chịu nhất trong năm để đi biển: nước còn ấm từ mùa hè nhưng không khí đã dịu.

Khí hậu và du lịch

Mùa du lịch cao điểm trùng đúng với mùa nóng nhất, khi khách từ Bắc Âu tìm nắng.

Nghịch lý là đó cũng là lúc đảo thiếu nước nhất, nên hai nhu cầu đối chọi nhau trực tiếp trong cùng vài tháng.

Khí hậu và cây trồng

Chính kiểu khí hậu này quyết định bộ cây trồng truyền thống: ô liu, nho, cây có múi và ngũ cốc mùa đông.

Chúng đều có chung đặc điểm là chịu được mùa khô dài, và đó không phải lựa chọn ngẫu nhiên mà là kết quả chọn lọc qua hàng nghìn năm.

Nhiệt độ ban đêm không hạ

Trong các đợt nóng, nhiệt độ ban đêm ở đô thị không xuống thấp như trước do bê tông giữ nhiệt.

Đêm nóng liên tục gây hại cho sức khoẻ nhiều hơn một ngày nóng đơn lẻ, vì cơ thể không có thời gian phục hồi.

Xu hướng đang thay đổi

Số liệu nhiều thập niên cho thấy mùa hè kéo dài hơn, số ngày rất nóng nhiều hơn và lượng mưa giảm.

Khu vực đông Địa Trung Hải được xác định là một trong những điểm nóng của biến đổi khí hậu, nghĩa là thay đổi ở đây diễn ra nhanh hơn mức trung bình toàn cầu.

Hỏi đáp