Lâu đài, tu viện và nhà thờ trên núi

Ba pháo đài trên ba đỉnh núi, một tu viện nằm trên cao và mười nhà thờ nhỏ được xếp hạng di sản.

Pháo đài trên đỉnh

Dải núi phía bắc có ba lâu đài thời Trung cổ xây ngay trên các đỉnh đá vôi.

Chúng kiểm soát các đèo dẫn từ bờ biển vào nội địa, và địa hình dốc đứng làm nhiệm vụ của tường thành.

Leo lên tới nơi

Từ bãi đỗ xe lên tới lâu đài thường phải leo bộ vài trăm bậc.

Phần thưởng là tầm nhìn bao trọn cả dải bờ biển và đồng bằng phía sau, và đó cũng chính là lý do người xưa chọn vị trí ấy.

Tu viện trên núi cao

Tu viện quan trọng nhất của đảo nằm trên sườn núi phía nam, ở độ cao đáng kể.

Nó vẫn hoạt động, có bảo tàng riêng và là điểm hành hương lớn, nên cần ăn mặc phù hợp khi vào.

Các tu viện nhỏ

Ngoài tu viện chính còn nhiều tu viện nhỏ nằm rải trên núi, một số chỉ còn vài tu sĩ.

Chúng thường có một sân trong, một nhà thờ ở giữa và các dãy phòng bao quanh, theo mô hình lặp lại khắp thế giới Byzantine.

Nhà thờ mái gỗ

Trên núi có một nhóm nhà thờ nhỏ với mái dốc lợp ngói gỗ, xây để chịu tuyết.

Nhìn từ ngoài chúng khiêm tốn tới mức dễ bị bỏ qua, nhưng chính vẻ ngoài đó đã bảo vệ chúng qua nhiều thế kỷ.

Tranh tường bên trong

Bên trong các nhà thờ này là những bức tranh tường có niên đại từ thế kỷ mười một tới thế kỷ mười sáu.

Chúng phủ kín tường và trần, và phong cách thay đổi rõ rệt giữa các thời kỳ, nên đi nhiều nhà thờ là đi qua nhiều giai đoạn nghệ thuật.

Vì sao được xếp hạng di sản

Nhóm nhà thờ này được công nhận là di sản thế giới vì chúng tạo thành một bộ sưu tập tranh tường Byzantine hoàn chỉnh và liên tục.

Giá trị nằm ở chỗ chúng còn nguyên vị trí gốc trong chính không gian mà chúng được vẽ cho, chứ không bị bóc ra đem vào bảo tàng.

Nhà thờ trong làng

Gần như mọi làng đều có ít nhất một nhà thờ nhỏ ở quảng trường trung tâm, thường là công trình cổ nhất còn đứng.

Chúng là nơi diễn ra lễ hội bổn mạng của làng, sự kiện lớn nhất trong năm với nhiều nơi.

Kiến trúc của chúng đơn giản, dùng đá địa phương, nên mỗi vùng có màu nhà thờ khác nhau tuỳ loại đá sẵn có.

Tu viện ven biển

Có tu viện nằm trên mũi đá nhìn ra biển ở cực đông đảo, gắn với truyền thuyết về một nhóm mèo được mang tới để diệt rắn.

Vị trí biệt lập của nó khiến chuyến đi tới đó vừa là hành hương vừa là một chuyến đi dài qua vùng thưa dân nhất.

Lâu đài ven biển

Ngoài lâu đài trên núi còn có pháo đài ven biển ở các cảng, xây để phòng thủ từ phía biển.

Chúng nhỏ hơn nhưng dễ tới hơn, và phần lớn nay là bảo tàng hoặc không gian tổ chức sự kiện.

Đường lên tu viện

Đường lên các tu viện trên núi hẹp và nhiều cua, và một số đoạn chỉ đủ cho một xe.

Vào các ngày lễ lớn, lượng xe tăng vọt và việc đỗ trở nên rất khó, nên đi sớm là cách duy nhất.

Phần lớn tu viện đóng cửa vào giữa trưa, nên cần kiểm tra giờ mở trước khi lên.

Lễ hội và hành hương

Mỗi tu viện và nhà thờ lớn có ngày lễ riêng, và vào ngày đó người từ khắp vùng đổ về.

Những dịp này là lúc thấy được chức năng xã hội thật của các công trình này, khác hẳn với việc tới thăm chúng như một điểm du lịch.

Chúng thường kèm hội chợ, đồ ăn và âm nhạc ở khoảng sân trước, kéo dài cả ngày.

Nhà thờ trong vùng đệm và phía bắc

Một số nhà thờ và tu viện nằm ở phía bắc hoặc trong vùng đệm, với tình trạng bảo tồn rất khác nhau.

Có những dự án tu bổ chung nhằm cứu các công trình xuống cấp, và chúng được xem là ví dụ về hợp tác thực chất giữa hai phía.

Đi thăm cần biết gì

Nhiều nhà thờ nhỏ khoá cửa và có người giữ chìa ở làng bên cạnh, nên cần hỏi tại chỗ.

Không được chụp ảnh bên trong ở nhiều nơi vì ánh đèn làm hỏng màu tranh, và đó là quy định nên tôn trọng chứ không phải thủ tục hình thức.

Hỏi đáp