Mưa: tất cả dồn vào bốn tháng

Cả năm chỉ có một khoảng ngắn có mưa, và nếu khoảng đó thất thường thì cả năm sau gặp khó.

Mưa dồn vào mùa đông

Phần lớn lượng mưa rơi trong khoảng từ tháng mười một tới tháng ba.

Ngoài khoảng đó, mưa gần như không xảy ra, và nhiều tháng hè có lượng mưa bằng không ở nhiều trạm đo.

Núi nhận gấp nhiều lần đồng bằng

Lượng mưa trên đỉnh núi cao gấp nhiều lần so với vùng ven biển phía đông.

Toàn bộ hệ thống nước của đảo dựa vào chênh lệch này, hứng nước ở nơi mưa nhiều rồi dẫn tới nơi cần dùng.

Bóng mưa phía sau núi

Sườn đón gió nhận nhiều mưa hơn hẳn sườn khuất, và hiệu ứng này rõ rệt ở cả hai dãy núi.

Vì vậy hai làng cách nhau vài chục cây số có thể có điều kiện canh tác hoàn toàn khác nhau.

Mưa rơi rất mạnh

Khi mưa thì thường mưa rất to trong thời gian ngắn chứ không mưa dầm kéo dài.

Đất khô cứng sau nhiều tháng nắng không thấm kịp, nên phần lớn nước chảy tràn trên mặt thay vì ngấm xuống.

Lũ quét ở lòng sông khô

Những lòng sông khô suốt mùa hè có thể biến thành dòng chảy xiết chỉ trong vài chục phút sau mưa lớn.

Đây là nguyên nhân của phần lớn tai nạn liên quan tới thời tiết, vì người ta đánh giá thấp mức độ nguy hiểm của một lòng suối trông như khô cạn.

Ngập ở thành phố

Các đô thị ven biển thỉnh thoảng bị ngập cục bộ khi hệ thống thoát nước không kịp thoát lượng mưa dồn dập.

Hạ tầng cũ được thiết kế cho lượng mưa trung bình, không phải cho những cơn cực đoan ngày càng thường gặp hơn.

Đo mưa như thế nào

Có mạng lưới trạm đo mưa trải khắp đảo, và số liệu nhiều thập niên cho phép so sánh từng năm với trung bình dài hạn.

Năm thuỷ văn được tính từ tháng mười tới tháng chín năm sau, chứ không theo năm dương lịch, vì chu kỳ nước bắt đầu từ mùa mưa.

Cách tính này quan trọng khi đọc số liệu: một năm mưa tốt trong báo cáo có thể nằm vắt qua hai năm dương lịch.

Biến động giữa các năm rất lớn

Một năm có thể mưa nhiều hơn gấp đôi năm trước đó, và điều này khiến việc lập kế hoạch nước rất khó.

Vì vậy mức tích nước trong đập được theo dõi công khai như một chỉ số quốc gia.

Hạn hán kéo dài

Đảo đã trải qua nhiều đợt hạn nhiều năm liên tiếp, buộc phải cắt nước theo giờ và hạn chế tưới tiêu.

Chính những đợt hạn đó thúc đẩy việc xây nhà máy khử mặn, vì chúng cho thấy hệ dựa hoàn toàn vào mưa là quá rủi ro.

Ảnh hưởng tới mùa vụ

Ngũ cốc mùa đông phụ thuộc gần như hoàn toàn vào việc mưa đến đúng lúc.

Mưa muộn hoặc mưa dồn hết vào một đợt rồi ngưng đều gây mất mùa, kể cả khi tổng lượng cả năm nhìn có vẻ đủ.

Sương và độ ẩm đêm

Ở vùng ven biển, sương đêm cung cấp một lượng ẩm nhỏ nhưng đáng kể cho cây trong mùa khô.

Một số loài cây bản địa có lá hứng được sương và dẫn nước xuống gốc, và đó là một trong những cơ chế giúp chúng sống qua mùa hè không mưa.

Trữ nước mưa tại nhà

Nhà cũ thường có bể ngầm hứng nước mưa từ mái, và quy định hiện nay khuyến khích trở lại cách này.

Ở một nơi mà nước rơi tập trung vào vài tháng rồi không có gì suốt phần còn lại của năm, mỗi mét khối giữ lại được đều có giá.

Mưa và du lịch

Mùa mưa trùng với mùa thấp điểm du lịch, nên nhiều khách sạn ven biển đóng cửa vài tháng.

Ngược lại, đó là mùa mà các làng núi và các tuyến đi bộ đường dài dễ chịu nhất, và du lịch nông thôn đang được đẩy mạnh để lấp khoảng trống này.

Chuyển một phần khách sang mùa thấp điểm cũng là cách giảm áp lực lên hạ tầng và nguồn nước trong mùa cao điểm.

Mưa đá và giông

Vào mùa chuyển tiếp thỉnh thoảng có giông kèm mưa đá, gây thiệt hại cho vườn cây ăn quả và vườn nho.

Thiệt hại kiểu này rất cục bộ: một thung lũng bị nặng trong khi thung lũng bên cạnh không sao.

Dự báo và cảnh báo

Có hệ thống cảnh báo thời tiết cực đoan gửi qua điện thoại và phát trên truyền thông.

Cảnh báo mưa lớn thường kèm khuyến cáo tránh xa lòng suối và hầm đường bộ, hai nơi nguy hiểm nhất trong tình huống đó.

Hỏi đáp