Một thành phố có tường thành hình ngôi sao, một vùng đệm chạy qua giữa, và hai nửa sống hai nhịp khác nhau.
Tường thành hình ngôi sao
Khu phố cổ được bao bởi một vòng tường thành hình tròn với các pháo đài nhô ra như cánh sao.
Đây là công trình phòng thủ theo kiểu Ý thời Phục hưng, thiết kế để chống lại pháo chứ không phải cung tên.
Vì sao thủ đô không ở biển
Vị trí nằm giữa đồng bằng, cách biển khoảng bốn mươi cây số về mọi hướng.
Lý do là phòng thủ: một thành phố xa biển khó bị cướp biển và hạm đội tấn công bất ngờ.
Vùng đệm chạy qua giữa
Từ năm một nghìn chín trăm sáu mươi tư, một ranh giới chạy ngang thành phố, và nó trở thành cố định từ năm một nghìn chín trăm bảy mươi tư.
Ở nhiều đoạn, dải này chỉ rộng vài mét, với những căn nhà bị bỏ lại nguyên trạng bên trong.
Phố đi bộ nối hai nửa
Có một điểm kiểm soát cho người đi bộ ngay trên trục phố chính của khu cổ.
Đi bộ từ nửa này sang nửa kia chỉ mất vài phút, và sự thay đổi về biển hiệu, tiền tệ và không khí diễn ra ngay lập tức.
Nhìn từ trên cao
Có vài điểm quan sát cho phép nhìn xuống vùng đệm và thấy rõ cấu trúc chia cắt.
Từ trên cao, thứ gây ấn tượng nhất là những mái nhà bỏ hoang giữa hai khu vực vẫn đang sống bình thường.
Khu phố cổ hai bên
Cả hai nửa đều giữ được cấu trúc phố cổ với nhà hai tầng, ban công gỗ và sân trong.
Mỗi bên có nhịp riêng: một bên nhiều quán cà phê và cửa hàng thiết kế, bên kia nhiều xưởng thủ công và chợ truyền thống.
Nhà thờ lớn thành nhà thờ Hồi giáo
Công trình tôn giáo lớn nhất trong khu cổ là một nhà thờ Gothic thời Trung cổ, sau được chuyển thành nhà thờ Hồi giáo.
Việc thêm hai tháp nhọn vào một mặt tiền Gothic tạo ra một hình ảnh kiến trúc rất riêng, và nó tóm tắt khá gọn lịch sử của hòn đảo.
Hai nửa, hai nhịp
Một bên dùng đồng tiền chung châu Âu, bên kia dùng đồng tiền khác; biển hiệu viết bằng hai bảng chữ khác nhau.
Giờ sinh hoạt, kiểu quán và cả loại xe trên phố cũng khác, dù khoảng cách vật lý chỉ vài chục mét.
Với người sống ở đây, đó là chuyện thường ngày; với người mới tới, đó là điều gây ấn tượng mạnh nhất về thành phố này.
Dự án phục dựng chung
Có những dự án tu bổ nhà cổ trong khu phố cổ được thực hiện với sự tham gia của cả hai phía.
Chúng tập trung vào công trình nằm sát vùng đệm, và chúng là một trong số ít lĩnh vực mà hợp tác diễn ra tương đối thuận lợi.
Nhà cổ được phục dựng
Một số khu phố trong tường thành đã được phục dựng với nhà cổ cải tạo thành quán, phòng trưng bày và khách sạn nhỏ.
Đây là những đoạn dễ chịu nhất để đi bộ, đặc biệt vào chiều muộn khi bóng đổ dài trong phố hẹp.
Bảo tàng
Bảo tàng khảo cổ chính của đảo nằm ở đây, với hiện vật trải dài từ thời đồ đá tới thời La Mã.
Còn có bảo tàng dân tộc học, bảo tàng biểu tượng tôn giáo và các không gian nghệ thuật đương đại rải trong khu cổ.
Cổng thành còn lại
Vòng tường có ba cổng chính, và chúng vẫn là lối vào khu phố cổ tới ngày nay.
Một cổng đã được cải tạo thành trung tâm văn hoá, và đó là ví dụ tốt về việc dùng lại công trình cũ thay vì biến nó thành hiện vật trưng bày.
Đời sống về đêm trong tường thành
Khu phố cổ sống động nhất vào buổi tối, khi các quán trong hẻm mở cửa và bàn ghế tràn ra ngoài phố.
Đây là đối lập hoàn toàn với ban ngày mùa hè, khi cùng những con phố ấy gần như vắng vì nắng.
Chợ và phố nghề
Trong tường thành còn các phố nghề cũ: phố đồ đồng, phố thợ may, phố hàng gia vị.
Nhiều xưởng đã đóng cửa, nhưng một số vẫn hoạt động và chúng là lý do tốt nhất để đi lang thang trong các con hẻm sau lưng phố chính.
Ngoài tường thành
Bên ngoài vòng tường là thành phố hiện đại với văn phòng, trung tâm thương mại và các khu dân cư mới.
Đây là nơi phần lớn người dân thật sự sống và làm việc, và nó có rất ít điểm chung với khu phố cổ ngoài việc cùng tên.
Hỏi đáp
Vì sao thủ đô không ở ven biển?
Vì lý do phòng thủ — xa biển thì khó bị tấn công bất ngờ từ hạm đội và cướp biển.
Đi bộ sang nửa kia được không?
Được, qua điểm kiểm soát cho người đi bộ trên trục phố chính khu cổ.
Tường thành xây thời nào?
Thời Phục hưng, theo kiểu Ý, thiết kế để chống pháo.
Bảo tàng nào đáng xem nhất?
Bảo tàng khảo cổ chính, với hiện vật từ thời đồ đá tới thời La Mã.
