Một trong những vùng làm rượu lâu đời nhất thế giới, với một loại rượu ngọt được nhắc tới từ thời Trung cổ.
Làm rượu từ rất sớm
Bằng chứng khảo cổ cho thấy hoạt động ép nho ở đây có từ hàng nghìn năm trước.
Điều đó đặt hòn đảo vào nhóm những nơi có truyền thống làm rượu liên tục lâu nhất trong vùng.
Rượu ngọt cổ
Có một loại rượu ngọt làm từ nho phơi nắng, được ghi chép từ thời Trung cổ và xuất khẩu đi khắp châu Âu.
Nó được xem là một trong những loại rượu vẫn còn được sản xuất lâu đời nhất thế giới, và nó có quy định bảo hộ tên gọi theo vùng.
Cách làm rượu ngọt
Nho được hái rồi phơi nắng vài ngày để nước bốc bớt và đường cô đặc lại.
Sau đó mới ép và lên men, rồi ủ trong thùng gỗ nhiều năm, cho ra loại rượu đậm và có mùi quả khô.
Giống nho bản địa
Có các giống nho chỉ trồng trên đảo này, một giống đỏ và một giống trắng là chủ lực.
Chúng chịu hạn tốt và cho rượu có tính cách riêng, khác hẳn các giống quốc tế phổ biến.
Từng bị bỏ quên
Trong nhiều thập niên, phần lớn nho được bán cho các xưởng lớn làm rượu số lượng nhiều, chất lượng thấp.
Giống bản địa bị coi là kém và nhiều vườn bị thay bằng giống quốc tế, một quyết định nay được xem là sai lầm.
Sự trở lại của xưởng nhỏ
Từ khoảng ba thập niên gần đây, nhiều xưởng nhỏ ra đời tập trung vào chất lượng và giống bản địa.
Chúng thường nằm ngay trong làng trồng nho, làm số lượng ít và bán phần lớn tại chỗ.
Vùng trồng được phân định
Có các vùng trồng được phân định với quy định riêng về giống, độ cao và năng suất tối đa.
Hệ thống này theo mô hình chung của châu Âu, và nó nhằm gắn chất lượng với nơi trồng thay vì chỉ với thương hiệu.
Giới hạn năng suất là chi tiết quan trọng nhất: cây cho ít quả hơn thì mỗi quả đậm hơn.
Đất và độ cao
Đất trên sườn núi nghèo và thoát nước nhanh, buộc rễ nho ăn sâu tìm nước.
Điều đó vừa làm cây chịu hạn tốt hơn vừa ảnh hưởng tới vị của quả, và đó là lý do vườn nho ở đây hiếm khi cần tưới.
Vì sao trồng trên núi
Vườn nho tốt nhất nằm ở độ cao, nơi ban ngày nắng nhưng ban đêm mát.
Chênh lệch nhiệt độ lớn giữ lại độ axit trong quả, và đó là yếu tố quyết định rượu có cân bằng hay không.
Cây nho không ghép gốc
Đảo là một trong số ít nơi mà loài rệp phá rễ nho chưa từng xâm nhập.
Vì vậy nhiều vườn vẫn trồng cây nho mọc trên rễ của chính nó, điều gần như không còn ở châu Âu lục địa, và một số gốc đã rất già.
Đi thăm xưởng rượu
Nhiều xưởng mở cửa cho khách nếm thử, và ở xưởng nhỏ thì chính người làm rượu tiếp khách.
Có các tuyến đường rượu vang được đánh dấu, nối các làng trồng nho trên cùng một sườn núi.
Thùng gỗ và hầm ủ
Rượu ngọt truyền thống được ủ theo cách nối nhiều thùng, mỗi năm rút ra một phần và bù vào bằng rượu mới.
Nhờ vậy mỗi mẻ rượu lấy ra đều là hỗn hợp của nhiều năm, và hệ thống thùng có thể đã chạy liên tục hàng chục năm.
Rượu và bữa ăn
Rượu đỏ bản địa có tannin khá mạnh nên hợp với thịt nướng và món hầm.
Rượu trắng nhẹ hơn đi với phô mai, rau và hải sản, và nó được uống mát chứ không lạnh buốt.
Rượu ngọt cổ thường uống ở cuối bữa hoặc dùng kèm phô mai mạnh, và một lượng nhỏ là đủ.
Ngành rượu đang đổi hướng
Sản lượng tổng đã giảm so với thời kỳ làm rượu số lượng lớn, nhưng giá trị trên mỗi chai tăng.
Đây là sự chuyển dịch có chủ đích: một hòn đảo nhỏ không thể cạnh tranh về sản lượng nên phải cạnh tranh bằng tính riêng biệt.
Rượu mạnh từ bã nho
Bã nho sau khi ép được chưng cất thành một loại rượu mạnh trong suốt.
Nó thường được mời ở cuối bữa, và nhiều gia đình ở làng vẫn tự chưng cất theo cách truyền thống mỗi mùa.
Hỏi đáp
Rượu ngọt cổ làm thế nào?
Nho được phơi nắng để cô đặc đường, rồi ép, lên men và ủ trong thùng gỗ nhiều năm.
Vì sao vườn nho nằm trên núi?
Vì chênh lệch nhiệt độ ngày đêm giữ lại độ axit trong quả.
Nho không ghép gốc nghĩa là gì?
Cây mọc trên rễ của chính nó, vì loài rệp phá rễ chưa từng xâm nhập đảo.
Thăm xưởng rượu thế nào?
Nhiều xưởng nhỏ mở cửa cho nếm thử, thường không cần đặt trước vào ngày thường.
